بسم اللّه الرحمن الرحيم الحمد للّه رب العالمين اين كرّاسه رساله‌اى است به نام « قطبنما و قبله‌نما » ، به قلم اين خوشه‌چين خرمن بزرگان : حسن حسن زاده آملى ، كه در فرق قطب جغرافيائى و قطب مغناطيسى زمين ، و معرفت سمت قبله از قطبنما ، و تميز قطبنما از قبله‌نما سخن مىگويد . اميد است كه رساله‌اى در موضوع خود خواندنى و ماندنى بوده باشد . قطبنما را به تازى « بوصله » و « حكّ » مىنامند و به فرانسه « بوسل » « 1 » مىگويند كه با كلمه « بوصلهء » عربى بسيار نزديك است . و به انگليسى « كمپاس » « 2 » مىخوانند . در هر يك از گراند لاروس « 3 » و دائرة المعارف بزرگ فرانسه قرن نوزدهم « 4 » در واژهء ياد شده « بوسل » از قطبنما بحث شده است . در دائرة المعارف عربى محمد فريد وجدى در مادهء « المغناطيس » از قطب مغناطيسى بحث شده است « 5 » . و در هر يك از دائرة المعارف فارسى به سرپرستى مصاحب ، و لغتنامهء دهخدا در ماده قطبنما بحثى مفيد از قطبنما به ميان آمده است .

--> ( 1 ) . Boussole ( 2 ) . Compasse ( 3 ) . صفحه 109 ، ط 1 ، چاپ سنگى . ( 4 ) . ط 1 ، ج 1 ، صفحه 641 . ( 5 ) . ج 9 ، ط 1 ، مصر ، صفحه 282 .